Dzisiaj jest , 10 Wrzesien 2010

• Start

• Kontakt

Dlaczego ludzie tyją?
Jest to pytanie, na które odpowiedzi oczekuje bardzo wiele osób, mających trudności z utrzymaniem szczupłej sylwetki. Czy jest możliwa pełna i wyczerpująca odpowiedź? Obserwacja i doświadczenie lekarskie, jak również tradycją utrwalone pojęcia, pozwalają obecnie na określenie okoliczności, które bardzo sprzyjają powstaniu otyłości. Nie wiemy natomiast, dlaczego w tych samych, sprzyjających tyciu warunkach, nie wszyscy stają się otyli. Otyłość można więc traktować jako wynik nałożenia się na siebie dwóch czynników: wrodzonej predyspozycji do tycia, co jeszcze nie jest decydujące, a ponadto określonych sprzyjających warunków środowiskowych. Współdziałanie wymienionych dwóch czynników w konsekwencji prowadzi dopiero do otyłości, Na czym polegają wrodzone skłonności do tycia, a na czyrn błąd w strukturze fizjologicznej czy też psychicznej organizmu — ujawniający się tendencją do gromadzenia nadmiernych ilości tkanki tłuszczowej — obecnie nie wiemy. Możemy
jednak dość dobrze sprecyzować, jakie okoliczności sprzyjają tyciu i otyłości. A jest to bardzo ważne, znając bowiem warunki sprzyjające
powstawaniu otyłości, możemy .nakreślić program przeciwdziałania i zapobiegania. Osoby mające skłonność do tycia, powinny dokładnie orientować się, co sprzyja powstaniu u nich otyłości i jakie mogą podjąć środki zaradcze. Dobrze jest więc wiedzieć o otyłości możliwie wszystko.
Co obecnie wiemy o otyłości?
Po pierwsze 'wiemy, że występująca obecnie nagminnie otyłość (a częstość występowania otyłości ocenia się na ok. 30-40% dorosłej populacji) nie ma generalnie oceniając tła chorobo wego, a wynika głównie z niewłaściwego sposobu żywienia i trybu życia. Prowadzi jednak do wystąpienia wielu schorzeń, których podłożem jest nadmierna waga ciała człowieka otyłego i duża masa tkanki tłuszczowej w organizmie,' lub do zaburzeń hormonalnych, będących konsekwencją istniejącej otyłości. Wiemy, że powstawaniu otyłości u ludzi sprzyjają czynniki środowiskowe doprowadzające do nadwagi przez stwarzanie sytuacji, w których spożycie pokarmów jest znacznie większe niż wynosi aktualne zapotrzebowanie człowieka. Jednocześnie „cierpimy" na mało aktywny tryb życia. Twierdzenie, że otyłość jest wynikiem nadmiernego, w stosunku do zapotrzebowania, spożycia pokarmów, można obecnie przyjąć jako prawdę niepodważalną. Nie znaczy to jednak, że ludzi tyjących zaliczyć można do jedzących bez umiarkowania. Przypadki otyłości na tle obżarstwa zdarzają się wprawdzie, ale są dosyć rzadkie i nie stanowią o problemie otyłości. Natomiast prawie regułą jest otyłość u ludzi spożywających względnie normalne ilości pożywienia, dla których jednakże ta „normalna" porcja jedzenia jest zbyt duża, ze względu na obniżenie zapotrzebowania spowodowane wybitnie siedzącym trybem życia. I taki byłby zasadniczy mechanizm powstawania otyłości. Nie jest więc pozbawione racji twierdzenie, że ludzie otyli nie należą do osób spożywających nadmierne ilości pokarmu. Jednakże główne zło leży po stronie małego zapotrzebowania na kalorie spowodowanego niedoborem pracy mięśniowej. Jak więc widzimy, pojęcie, czy się je ,,dużo", czy też "mało" jest dosyć względne. Robotnik pracujący ciężko fizycznie lub też osoba uprawiająca sport wyczynowo jadają na ogół „potężne" ilości pokarmu wg zwyczajowo przyjętych norm, jednakże dla wykonania dużej pracy mięśniowej muszą dużo jeść i trudno nazwać tę kategorię ludzi obżartuchami. Ponadto, utrzymanie przez nich stałej, w granicach normy, wagi ciała jest najlepszym dowodem spożywania pokarmów w granicach zapotrzebowania organizmu. Z drugiej strony, chociaż osoby prowadzące siedzący tryb życia jadają na ogół mało, to jednak znaczny ich procent systematycznie tyje, co wskazuje, że spożywane ilości pokarmu są dla nich za duże.
Jak możemy się zorientować z powyższych wywodów, otyłość jest wynikiem równowagi dwu zmiennych czynników: zapotrzebowania organizmu na pokarm, kształtowanego głównie wielkością aktywności fizycznej czy też pracy mięśniowej, oraz spożycia pokarmu, które zależy nie tylko od uczucia głodu, ale kształtowane jest różnymi sytuacjami życiowymi opisanymi w dalszej części pracy. Największy wpływ na wielkość spożycia ma aktywność fizyczna, ale dotyczy to głównie ludzi prowadzących dosyć ruchliwy tryb życia i pracujących fizycznie. Dla ludzi żyjących „na siedząco" apetyt na pokarm kształtowany jest wieloma innymi, dodatkowymi elementami, takimi jak i zwyczaje kulinarne, zwyczaje towarzyskie, nawyki popijania herbat czy też kaw (słodzonych), zwyczaj pojadania przy pracy umysłowej czy też w okresie napięć i emocji. Ten dodatkowy zespół czynników kształtujących spożycie pokarmu powoduje, że siedzący tryb życia sprzyja nadmiernemu jedzeniu w stosunku do minimalnego na nie zapotrzel bowania. Tak więc o naszej sylwetce i figurze decyduje równowaga aż dwu zmiennych: aktywność fizyczna i spożycie. Pozostaje to w sprzeczności z potocznie przyjętymi sądami, w myśl których o otyłości decyduje jedynie jedzenie. Aktywności fizycznej nie bierze się na ogół pod uwagę. Jest to coś, co umyka naszej obserwacji, ale w genezie otyłości stanowi rolę nie mniejszą niż żywienie.
( Współczesny tryb życia człowieka i sposób żywienia stwarzają cały zespół czynników i okoliczności sprzyjających tyciu i otyłości. Wymienimy je w kolejności ich ważności, a następnie w dalszych rozdziałach omówimy dokładnie:
1. Mała aktywność fizyczna, rozumiana jakoI siedzący, nieruchliwy tryb życia, z niedoborem| pracy mięśniowej.
2. Zły, nieracjonalny sposób żywienia.
3. Nadmierne emocje i napięcia nerwowe.
4. Negatywne wpływy otoczenia. Wymienione powyżej czynniki są podłożem
tak „bujnie" rozwijającej się obecnie otyłości. One to powodują, że spożycie pokarmu wymyka się spontanicznej kontroli i nie jest sterowane jedynie uczuciem głodu i sytości, ale dodatkowymi elementami, takimi jak np. jaojądanie, mimo stanu nasycenia, przy okazji spotkań towarzyskich. Co gorsze, te dodatkowe elementy zaczynają obecnie odgrywać coraz większą rolę w kształtowaniu spożycia, czego dowodem może być negatywny trend objawiający się narastaniem stopnia otyłości i zwiększaniem się liczby ludzi otyłych.
W takiej sytuacji konieczne staje się wykształcenie świadomej kontroli spożycia pokarmów, nawyku, opartego na powstrzymywaniu się od zbędnego jedzenia, a zwłaszcza dojadania słodyczami, nawyku okresowej kontroli wagi ciała oraz nawyku uprawiania różnych form rekreacji fizycznej i sportu. Brak wykształconych nawyków o tym charakterze kończy się zwykle otyłością i związaną z tym utratą części zdrowia. Obecnie przejdziemy do dokładnego omówienia wpływu wymienionych powyżej czynników, decydujących o powstawaniu otyłości.

Copyright 2008 by moja-dieta.info All right reserved